Estoński CIT w Polsce – projekt nowelizacji opublikowany

21 sierpnia 2020 Poland

W dniu 12 sierpnia 2020 r. na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowany został projekt nowelizacji ustawy o CIT, która wprowadza nowy system opodatkowania dochodów spółek kapitałowych – tzw. estoński CIT.

O jego podstawowych założeniach pisaliśmy tutaj.

Propozycje zmian ustawowych mogą ulec dalszym modyfikacjom - obecnie projekt znajduje się na etapie opiniowania.

Podatnicy zyskają wybór, czy chcą skorzystać z nowego sposobu rozliczeń podatku CIT, czy pozostać przy tradycyjnej formie opodatkowania i zatrzymać prawo do ulg podatkowych. Alternatywą dla nowego rozwiązania będzie zaś specjalny fundusz inwestycyjny, który prawa do ulg nie wyklucza.

NOWY MODEL OPODATKOWANIA DOCHODU

Projekt przewiduje 2 alternatywne warianty opodatkowania dochodu na nowych zasadach (bez możliwości ich łączenia):

  • ryczałt od dochodów spółek kapitałowych - system wzorowany m.in. na systemie estońskim, który wiąże dochód do opodatkowania z kategoriami prawa bilansowego oraz zakłada zmianę momentu powstania obowiązku podatkowego, tj. oznacza odejście od opodatkowania dochodu rozumianego jako różnica między przychodami i kosztami uzyskania przychodu na rzecz podatku od wypłaty zysku - płatność podatku nastąpi dopiero w momencie dystrybucji zysku do wspólnika, np. w formie dywidendy,
  • specjalny fundusz inwestycyjny – system wzorowany na niemieckiej rezerwie inwestycyjnej, umożliwia podatnikom szybsze rozliczenie amortyzacji środków trwałych w kosztach podatkowych bez ingerencji w dotychczasowe rozliczenia podatkowe oraz utrzymanie możliwości korzystania z preferencji przewidzianych w „klasycznym” systemie CIT.

RYCZAŁT OD DOCHODÓW SPÓŁEK KAPITAŁOWYCH

Nowy reżim opodatkowania wybierany będzie na okresy 4-letnie (po zakończeniu tego okresu, jeśli podatnik spełnia warunki ustawowe może kontynuować on swoje rozliczenia zgodnie z ww. reżimem w kolejnych okresach 4-letnich).

Wyznaczenie 4-letniego okresu rozliczeń ryczałtem nie ma charakteru bezwzględnego, gdyż w przypadku naruszenia warunków jego stosowania podatnik utraci prawo do ryczałtu również w tym 4-letnim okresie.

Kto skorzysta?

  • Rozwiązanie skierowane zostało do małych i średnich spółek kapitałowych (z ograniczoną odpowiedzialnością i akcyjnych).
  • Kryteria - z estońskiego CIT będą mogły skorzystać spółki:
    • w których udziałowcamiwyłącznie osoby fizyczne,
    • których łączne przychody nie przekraczają 50 mln zł rocznie (z uwzględnieniem kwoty należnego podatku VAT),
    • które nie posiadają udziałów w innych podmiotach (udziałów, tytułów uczestnictwa lub ogółu praw i obowiązków),
    • które zatrudniają co najmniej 3 pracowników - oprócz udziałowców,
    • których przychody pasywne nie przewyższają przychodów z działalności operacyjnej,
    • które wykazują nakłady inwestycyjne.
  • Wszystkie powyższe kryteria muszą być spełnione jednocześnie.

Podmioty nieuprawnione

Niektóre kategorie podatników wyłączono z możliwości skorzystania z nowych rozwiązań:

  • przedsiębiorstwa prowadzące działalność na rynku finansowym (przedsiębiorstwa finansowe, o których mowa w art. 15c ust. 16 oraz instytucje pożyczkowe, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 o kredycie konsumenckim) (wyłączenie trwałe),
  • podatnicy uzyskujący dochody z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie Specjalnej Strefy Ekonomicznej lub w Polskiej Strefie Inwestycji (PSI) (wyłączenie trwałe),
  • podatnicy postawieni w stan upadłości lub likwidacji (wyłączenie trwałe),
  • podmioty uczestniczące w podziałach, łączeniach i w transakcji wnoszenia wkładów niepieniężnych w postaci przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części (wyłączenie czasowe - podatnik uczestniczący w restrukturyzacji może wybrać opcję opodatkowania najwcześniej w drugim roku podatkowym po rozpoczęciu działalności w wyniku wystąpienia zdarzenia połączenia, podziału, czy wniesienia / otrzymania wkładu niepieniężnego).

Przedmiot opodatkowania i stawka podatku

Przedmiotem opodatkowania estońskim CIT będą kategorie dochodów z tytułu:

  • podzielonego zysku,
  • zysku przeznaczonego na pokrycie strat, jeżeli powstały w okresie poprzedzającym opodatkowanie ryczałtem,
  • ukrytych zysków (w tym m.in. wydatków na reprezentację),
  • wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą,
  • zmiany wartości składników majątku,
  • nieujawnionych operacji gospodarczych, a w przypadku podatnika, który zakończył stosowanie tej formy opodatkowania (w tym w wyniku przejęcia przez inny podmiot) – dochód ustalony w wysokości sumy zysku netto osiągniętego w każdym roku podatkowym stosowania tego opodatkowania w części, w jakiej zysk ten nie był wcześniej podzielonym zyskiem lub nie został przeznaczony na pokrycie straty.

W przypadku większego podatnika stawka podatku wyniesie 25%. Dla podmiotów o statusie małego podatnika stawka podatku będzie wynosiła 15%. Powyższe stawki będą mogły zostać obniżone o 5 punktów procentowych, jeżeli wydatki inwestycyjne poniesione przez podatników przekroczą ustawowe progi.

Warunki oraz zasady skorzystania z ryczałtu

  • Przed skorzystaniem z nowej formy opodatkowania, podatnik będzie obowiązany dopasować dotychczasowe rozliczenia do nowych wymogów systemowych, tj. uwzględnić w podstawie opodatkowania te kategorie świadczeń, które w przeciwnym wypadku pozostałyby nieopodatkowane lub mogłyby zostać opodatkowane podwójnie.
  • W okresie stosowania ryczałtu podatnikowi nie będzie przysługiwało prawo do odliczeń wskazanych w ustawie o CIT, takich jak darowizny, ulga B+R, ulga na złe długi i innych ulg odliczanych od podstawy opodatkowania.
  • Podatnik nie będzie mógł rozliczać wcześniej poniesionych strat podatkowych – straty będą mogły być rozliczone po wyjściu z tego systemu, gdy nie upłynie okres na ich rozliczenie (jeżeli zostały poniesione nie wcześniej niż w piątym roku podatkowym poprzedzającym ostatni rok stosowania tego systemu).

Konieczność ponoszenia nakładów inwestycyjnych

  • Podatnik obowiązany będzie do systematycznego zwiększania majątku trwałego, mierzonego wzrostem faktycznie poniesionych w roku podatkowym wydatków na wytworzenie lub nabycie fabrycznie nowych środków trwałych zaliczonych do grupy 3-8 Klasyfikacji Środków Trwałych lub opłat ustalonych w umowie leasingu (z wyłączeniem leasingu operacyjnego), w części stanowiącej spłatę ich wartości początkowej.
  • Wzrost wysokości nakładów powinien wynosić odpowiednio:
    • 15% (nie mniej niż 20 000 zł) w okresie dwóch lat oraz
    • 33% (nie mniej niż 50 000 zł) w okresie czterech lat podatkowych.
  • Do nakładów inwestycyjnych nie będą mogły być zaliczone wydatki poniesione na samochody osobowe, środki transportu lotniczego oraz inne składniki majątku służące głównie celom osobistym udziałowców/akcjonariuszy lub członków ich rodzin.

SPECJALNY FUNDUSZ (RACHUNEK) INWESTYCYJNY

  • Skorzystanie z funduszu inwestycyjnego będzie wymagało założenia specjalnego rachunku inwestycyjnego w Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) albo innym banku, który posiada umowę z BGK o współpracy w zakresie wymiany informacji o środkach gromadzonych na tym rachunku.
  • Podatnik będzie mógł stosować dotychczasowe zasady opodatkowania, w tym ulgi podatkowe.
  • Podatnik będzie musiał złożyć do naczelnika urzędu skarbowego informację o planowanych inwestycjach i przeznaczone na nie środki wpłacać na fundusz.
  • Odpisy od funduszu podatnik będzie mógł zaliczać do kosztów uzyskania przychodów. Wysokość odpisów uzależniona będzie od rentowności podatnika.
  • Wydatkowane środki nie będą mogły pochodzić z pożyczki, kredytu, dotacji, subwencji, dopłat i innych form wsparcia finansowego. Na ich wydanie podatnik miałby 3 kolejne lata od daty dokonania odpisu.
  • W przypadku, gdy podatnik nie wyda zgromadzonych środków na cele inwestycyjne lub nie wyda ich we wskazanym okresie, będzie obowiązany do wycofania odpisów z kosztów uzyskania przychodów, czyli do powiększenia dochodu do opodatkowania.

Jeśli mają Państwo pytania odnośnie estońskiego modelu CIT, zapraszamy do kontaktu z naszymi ekspertami:

Łukasz Bączyk
Head of Tax, Board Member
E: lbaczyk@asbgroup.eu

Marta Skrodzka
Tax Manager - Tax Adviser
E: mskrodzka@asbgroup.eu

Jarosław Szajkowski
Tax Manager - Tax Adviser
E: jszajkowski@asbgroup.eu