Odmowy wydania opinii zabezpieczających w przedmiocie stosowania ogólnej klauzuli o unikaniu opodatkowania (GAAR)

17 listopada 2020 Poland

Szef Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) zakończył ponad 20 postępowań w przedmiocie stosowania klauzuli o unikaniu opodatkowania (GAAR). Skutkiem tego było nałożenie domiarów podatkowych w wysokości ponad 80 mln złotych.

Szerzej na ten temat pisaliśmy tutaj.

Co zakwestionowały organy podatkowe?

1.Wydzielenie zorganizowanej części przedsiębiorstwa oraz przekształcenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w spółkę komandytową

W ramach reorganizacji grupy kapitałowej spółka z ograniczoną odpowiedzialnością została przekształcona w spółkę komandytową.

Szef KAS uznał, że w opisywanym przypadku należy mówić o zespole czynności, które miały doprowadzić do uniknięcia opodatkowania niepodzielonych zysków wypracowanych przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.

Zwrócił uwagę na wcześniejsze operacje dokonane w ramach działań restrukturyzacyjnych. Wówczas, z dawnej spółki z o.o. zostały wyodrębnione dwa podmioty, w tym spółka, do której zostały wniesione wkłady z alokacją na kapitał zakładowy i zapasowy. Wkłady pochodziły z zysków wypracowanych w poprzednich latach. Spółka ta nie przejęła natomiast żadnych zobowiązań - trafiły one wyłącznie do drugiej z wydzielonych spółek.

W ocenie Szefa KAS, taka restrukturyzacja sprzeczna jest z celem przepisów ustawy o PIT, które nakazują kontynuację zasad wyceny składników majątku wniesionych aportem do spółki osobowej oraz kontynuację metod amortyzacji środków trwałych.

Odmowa wydania opinii zabezpieczającej z dnia 23 stycznia 2020 r. o sygn. akt DKP3.8011.19.2019

2. Połączenie spółek kapitałowych

Dokonano reorganizacji struktury grupy kapitałowej polegającej na przekształceniu spółki osobowej w kapitałową, następnie zbyciu udziałów w kapitale zakładowym powstałej spółki kapitałowej i połączeniu poprzez przejęcie powstałej spółki kapitałowej z inną spółką kapitałową.

W ocenie Szefa KAS jednym z głównych celów planowanego połączenia spółek miało być osiągnięcie korzyści podatkowej. Organ uznał, iż planowane czynności stanowią sposób transferu zwrotnego do wnioskodawcy majątku, który ten wcześniej przenosił w ramach grupy w celu uniknięcia opodatkowania. W tym przypadku zapewnienie neutralności podatkowej połączenia pozostawałoby sprzeczne z celem i przedmiotem przepisów ustawy o CIT.

Odmowa wydania opinii zabezpieczającej z dnia 27 lutego 2020 r. o sygn. akt DKP2.8011.11.2019

3. Restrukturyzacja przedsiębiorstwa prowadząca do sprzedaży akcji spółki podmiotowi powiązanemu

Dokonano odpłatnego zbycia akcji spółki kapitałowej posiadającej siedzibę poza granicami kraju na rzecz nowo utworzonej spółki kapitałowej powiązanej z wnioskodawcą.

W ocenie Szefa KAS transakcja została dokonana przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, przejawiającej się wielomilionową stratą, która powstała wskutek sprzedaży pakietu akcji na rzecz spółki powiązanej po cenie znacznie odbiegającej od tej, za jaką wnioskodawca go nabył. W efekcie po stronie wnioskodawcy nie powstało zobowiązanie w podatku CIT.

Zdaniem organu działanie wnioskodawcy było sztuczne - ustalił on, że równolegle do sprzedaży akcji kupujący zatrudnił kilku pracowników sprzedającego, którzy pełnili funkcje zarządcze wobec sprzedawanej spółki. W istocie zatem przedmiotem transakcji nie była sprzedaż akcji, a transfer zorganizowanej części przedsiębiorstwa. W ocenie Szefa KAS taki cel gospodarczy mógł zostać osiągnięty poprzez np. przeprowadzenie podziału przez wydzielenie.

Szef KAS uznał, iż uzyskana przez wnioskodawcę korzyść podatkowa jest sprzeczna z celem i przedmiotem art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o CIT, pozwalającego przychód z odpłatnego zbycia pakietu akcji pomniejszyć o koszty z tytułu wartości emisyjnej akcji/wartości wydatków poniesionych na ich nabycie.

Odmowa wydania opinii zabezpieczającej z dnia 28 maja 2020 r. o sygn. akt DKP3.8011.8.2019

4. Połączenie odwrotne podmiotów powiązanych

Przedmiotem odmowy było przejęcie (tzw. przejęcie odwrotne) przez zależną spółkę akcyjną A dominującej spółki B. W ramach połączenia miało dojść do podwyższenia kapitału zakładowego spółki A i wydanie nowych akcji wspólnikom spółki B. Poza spółką B, jedynymi akcjonariuszami spółki A były osoby fizyczne, będące jednocześnie jedynymi wspólnikami spółki B.

W ocenie Szefa KAS, w sprawie wystąpił brak ekonomicznego uzasadnienia przejęcia spółki B, niezdolnej do regulowania zaciągniętych zobowiązań. Organ wskazał, iż majątek tej spółki w większości stanowią akcje spółki A, zaś pozostałą (niewielką) część majątku stanowią udziały w innych, zadłużonych spółkach.

Zdaniem organu, w wyniku planowanej czynności spółka A wyzbyłaby się możliwości zaspokojenia swoich wierzytelności wobec spółki B, gdyż spółka A stałaby się jednocześnie wierzycielem i dłużnikiem z tytułu tych wierzytelności - doszłoby do tzw. konfuzji.

W konsekwencji, w ocenie Szefa KAS planowane działania noszą znamiona sztuczności, gdyż trudno przypuszczać, aby rozsądnie działający podmiot pozbawiał się możliwości zaspokojenia wierzytelności opiewającej na znaczną wysokość w zamian za majątek, który nie rekompensuje utraconej wierzytelności oraz wiąże się z realnym ryzykiem poniesienia ekonomicznej straty.

Odmowa wydania opinii zabezpieczającej z dnia 2 czerwca 2020 r. o sygn. akt DKP2.8011.18.2019

5. Restrukturyzacja majątku przejętego w spadku przez osoby fizyczne

W opisanym stanie faktycznym, trzech wnioskodawców (członków rodziny) otrzymało w spadku nieruchomość (działkę z budynkami). Spadkobiercy zdecydowali się na zniesienie współwłasności nabytego majątku (nastąpiło to bez obowiązku dokonywania dopłat lub spłat).

Nieruchomość stała się własnością spadkobiercy, który miał ją wykorzystywać w prowadzonej działalności w zakresie wynajmu lokali użytkowych. Następnie zaś utworzono spółkę komandytową, do której właściciel nieruchomości wniósł prowadzone przez siebie przedsiębiorstwo (w tym nieruchomość).

W ocenie Szefa KAS, w wyniku wniesienia do spółki komandytowej przedsiębiorstwa będącego własnością członka rodziny, po stronie wnioskodawców powstałaby korzyść podatkowa w postaci obniżenia zobowiązania z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej z udziału w spółce komandytowej poprzez podwyższenie kosztów uzyskania przychodu o odpisy amortyzacyjne ustalone od zawyżonej wartości początkowej nieruchomości. Przedmiotowa nieruchomość powinna być zaś wniesiona do spółki komandytowej przed zniesieniem współwłasności.

Zdaniem organu, opisana restrukturyzacja jest sprzeczna, m.in. z przedmiotem i celem art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a) ustawy o PIT, gdyż w wyniku podjętych czynności wnioskodawcy uzyskaliby możliwość ujęcia w kosztach odpisów amortyzacyjnych od przeszacowanej wartości nieruchomości, podczas gdy z przeszacowaniem tym nie wiązał się obowiązek zapłaty podatku od spadków i darowizn.

Odmowa wydania opinii zabezpieczającej z dnia 9 czerwca 2020 r. o sygn. akt DKP3.8011.17.2019


Jeśli mają Państwo jakiekolwiek pytania, zapraszamy do kontaktu z naszym ekspertem:

Łukasz Bączyk
Head of Tax, Board Member
E: lbaczyk@asbgroup.eu