17 marca 2026 r. opublikowano nową wersję projektu nowelizacji ustawy o CIT. Choć część proponowanych rozwiązań była sygnalizowana już jesienią ubiegłego roku, marcowy projekt pokazuje, że ustawodawca nie ograniczył się do technicznych korekt. W kilku obszarach zmiany są dziś wyraźnie mocniejsze i mają praktyczny wymiar dla podatników. Co do zasady nowe przepisy mają wejść w życie od 1 stycznia 2027 r.
Z perspektywy firm najważniejsze jest to, że nowa wersja projektu wyraźniej stawia na uszczelnienie CIT. Widać to szczególnie tam, gdzie chodzi o rozliczenia ze wspólnikami, finansowanie oraz struktury, które dotąd pozwalały na bardziej elastyczne podejście do rozliczania kosztów podatkowych. W pozostałym zakresie marcowy projekt w dużej mierze rozwija i porządkuje kierunki zmian, które były już widoczne we wcześniejszej wersji.
Zmiany w CIT – co zmieniło się względem projektu z września 2025 r.?
Ukryta dywidenda – nowy art. 15f CIT
Jedną z największych nowości jest dodanie do ustawy o CIT nowego art. 15f. Zgodnie z tym przepisem określone świadczenia wykonywane na rzecz spółki przez powiązaną osobę fizyczną nie będą mogły stanowić kosztu uzyskania przychodu. Chodzi przede wszystkim o wybrane usługi niematerialne, obsługę prawną, korzystanie z praw niematerialnych czy powtarzające się świadczenia wspólnika.
W praktyce jest to próba ograniczenia modeli, w których zysk spółki jest wypłacany do wspólnika lub podmiotu powiązanego nie w formie dywidendy, lecz pod pozorem wynagrodzenia za usługi. Projekt przewiduje przy tym ograniczone wyjątki, m.in. dla części świadczeń opodatkowanych po stronie osoby fizycznej jak przychody ze stosunku pracy lub działalności wykonywanej osobiście, a także dla świadczeń rzeczywiście odsprzedawanych albo niezbędnych do wytworzenia towarów lub usług podatnika.
Finansowanie dłużne i refinansowanie
Drugą dużą nowością są projektowane art. 16 ust. 1d i 1e ustawy o CIT. Nowe przepisy mają objąć ograniczeniami kosztowymi nie tylko pierwotne finansowanie dłużne przeznaczone na określone transakcje kapitałowe (wskazane w art. 16 ust. 1 pkt 13e i 13f), ale również kolejne finansowanie służące spłacie takiego długu, w tym refinansowanie i konsolidację zadłużenia.
Chodzi przede wszystkim o finansowanie wykorzystywane na operacje właścicielskie i kapitałowe, takie jak nabycie udziałów lub akcji, wniesienie dopłat, podwyższenie kapitału zakładowego czy wykup udziałów własnych w celu ich umorzenia. Dodatkowo projekt wprowadza mechanizm proporcjonalnego wyłączenia z kosztów, jeżeli dane finansowanie tylko częściowo służy takim celom. To jedna z ważniejszych zmian praktycznych dla grup kapitałowych, podmiotów przeprowadzających przejęcia oraz firm korzystających z wieloetapowego refinansowania.
Estoński CIT – wyraźniejsze uszczelnienie
Na tle projektu z września 2025 r. wyraźnie mocniej rozbudowano także zmiany dotyczące estońskiego CIT. Projekt zakłada likwidację możliwości wyboru ryczałtu od dochodów spółek w trakcie roku podatkowego, rozszerza katalog świadczeń mogących zostać uznanych za ukryte zyski oraz doprecyzowuje pojęcie wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą.
Szczególna uwaga została skierowana na rozliczenia ze wspólnikami i podmiotami powiązanymi, w tym płatności z tytułu najmu, dzierżawy, korzystania z praw niematerialnych oraz wybranych usług niematerialnych. Jednocześnie projekt przewiduje wyłączenia dla części świadczeń o realnym uzasadnieniu operacyjnym, zwłaszcza gdy są one odsprzedawane dalej albo są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług podatnika.
W pozostałym zakresie projekt rozwija wcześniejsze kierunki zmian
Poza wskazanymi wyżej nowościami marcowy projekt w dużej mierze kontynuuje rozwiązania znane już z wersji z września 2025 r. Nie oznacza to jednak, że zmiany te są nieistotne – przeciwnie, w praktyce wiele z nich może mieć duże znaczenie dla bieżących rozliczeń i planowanych reorganizacji.
Minimalny CIT – nowe zasady liczenia podstawy
Projekt modyfikuje uproszczoną metodę kalkulacji podstawy opodatkowania minimalnym CIT. W przypadku podatników:
- osiągających roczne przychody przekraczające 50 mln euro podstawa opodatkowania ma odpowiadać 5% przychodów operacyjnych;
- natomiast dla pozostałych podatników będzie to 3% tych przychodów.
Jednocześnie projekt przewiduje skrócenie okresu weryfikacji rentowności z 3 do 2 lat, co oznacza, że brak osiągnięcia 2% wskaźnika rentowności w którymkolwiek z dwóch ostatnich lat może skutkować objęciem podatnika minimalnym CIT.
W praktyce oznacza to, że część firm może szybciej wejść w reżim minimalnego CIT niż na gruncie obecnych zasad. Dla biznesu będzie to kolejny obszar wymagający przeliczenia efektywnego obciążenia podatkowego.
Mały podatnik i podatnik rozpoczynający działalność – mniej preferencji przy kontynuacji biznesu
Projekt doprecyzowuje definicję „małego podatnika” w przypadku gdy poprzedni rok podatkowy był krótszy lub dłuższy niż 12 miesięcy. W takiej sytuacji próg przychodów (2 mln euro rocznie) będzie liczony proporcjonalnie do liczby miesięcy takiego roku podatkowego.
Jednocześnie wprowadzona zostaje definicja podatnika rozpoczynającego działalność, z której wypadną podmioty kontynuujące dotychczasowy biznes, w tym powstałe z przekształcenia działalności osoby fizycznej.
To ważny sygnał dla podatników planujących reorganizacje. Samo opakowanie działalności w nową formę prawną nie ma już dawać dostępu do preferencji zarezerwowanych dla faktycznie nowych podmiotów. Warto zauważyć, że dotychczas nowe spółki powstałe z przekształcenia mogły korzystać z pewnych preferencji (np. niższa stawka CIT 9% w pierwszym roku). Po zmianie takich preferencji nie będzie – fiskus traktuje to jako kontynuację poprzedniej działalności, co ma zapobiec obchodzeniu limitów.
Sprzedaż udziałów po przekształceniu – powrót do kosztów historycznych
Jedna z istotniejszych zmian dotyczy ustalania kosztów podatkowych przy sprzedaży udziałów lub akcji spółki powstałej z przekształcenia. Projekt odwołuje się do historycznych kosztów objęcia lub nabycia praw w podmiocie przekształcanym, a nie do bieżących wartości bilansowych na moment przekształcenia tak jak to jest obecnie.
Dla części podatników może to oznaczać wyższe opodatkowanie transakcji wyjścia i mniejszą atrakcyjność niektórych reorganizacji właścicielskich.
Likwidacja spółki po przekształceniu – koniec dotychczasowej neutralności
Obecne przepisy pozwalają na takie ukształtowanie reorganizacji, w którym spółka kapitałowa zostaje najpierw przekształcona w spółkę osobową (np. jawną lub cywilną), a następnie zlikwidowana, co co do zasady pozwala uniknąć opodatkowania majątku otrzymanego przez wspólników w związku z likwidacją.
Projektowanie zmiany przewidują opodatkowanie przypadków likwidacji spółki osobowej powstałej z przekształcenia spółki, jeżeli likwidacja nastąpi przed upływem trzech lat od przekształcenia. W takim przypadku wartość majątku otrzymanego przez wspólnika ma zostać objęta podatkiem, i będzie to traktowane jak dochód z zysków kapitałowych.
Nieruchomości inwestycyjne – brak amortyzacji podatkowej
Projekt przesądza, że spółki nieruchomościowe nie będą mogły dokonywać podatkowych odpisów amortyzacyjnych od nieruchomości inwestycyjnych wycenianych do wartości godziwej, a więc takich, które nie podlegają amortyzacji bilansowej. Dotychczas kwestia ta była przedmiotem sporów, a w najnowszym orzecznictwie NSA potwierdzono możliwość dokonywania takich odpisów również przez spółki nieruchomościowe. Planowane przepisy mają jednak jednoznacznie wyłączyć taką możliwość, co oznacza, że amortyzacja podatkowa nie będzie mogła przewyższać amortyzacji bilansowej.
Wyłączenie możliwości amortyzacji goodwill (wartości firmy) powstałej na skutek przyjęcia do odpłatnego korzystania
Planowane jest zlikwidowanie jednej z możliwości dokonywania odpisów amortyzacyjnych od wartości firmy (goodwill), tj. takiej która powstała na skutek przejęcia do odpłatnego korzystania przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w których przedsiębiorstwo lub ZCP są oddawane do używania np. w ramach leasingu finansowego, a odpisów amortyzacyjnych dokonuje korzystający. Zmiana ma zostać wprowadzona poprzez uchylenie art. 16b ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy o CIT.
IP Box – dodatkowy wymóg zatrudnienia
Projekt zaostrza zasady korzystania z IP Box. Preferencyjna 5% stawka dla dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej ma przysługiwać wyłącznie podatnikom, którzy spełnią dodatkowy warunek dotyczący zatrudnienia albo poziomu ponoszonych kosztów wynagrodzeń. W praktyce oznacza to, że podatnik będzie musiał:
- zatrudniać co najmniej 3 osoby na podstawie umowy o pracę przez minimum 300 dni w roku lub;
- ponosić miesięcznie koszty wynagrodzeń na rzecz co najmniej 3 osób zatrudnionych na podstawie innych umów niż umowa o pracę, w łącznej wysokości odpowiadającej co najmniej trzykrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Chodzi przy tym o takie umowy, w przypadku których spółka pełni funkcję płatnika PIT lub składek ZUS.
W projekcie z marca 2026, doprecyzowano, że przy podatkowej grupie kapitałowej warunek zatrudnieniowy uważa się za spełniony, jeśli spełnia go spółka z PGK osiągająca dochód z kwalifikowanych IP.
To zmiana szczególnie istotna dla mniejszych podmiotów technologicznych, biznesów opartych na współpracy B2B oraz struktur, które dotychczas korzystały z IP Box przy ograniczonym zapleczu osobowym.
Autor: Andrzej Januszewski, aplikant radcowski
Warto także przeczytać:
JPK CIT 2026 - najczęstsze błędy i sposoby jak ich uniknąć | ASB Group
Wdrożenie JPK CIT - kluczowe jest mapowanie znaczników kont | ASB Group
Dodatkowe pytania? Zapraszamy do kontaktu:
