Z początkiem stycznia 2025 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o CIT nakładająca obowiązek przesyłania nowego pliku JPK CIT. Nie jest to jedynie nowy obowiązek raportowy, a znaczące rozszerzenie zakresu danych, jakie należy raportować organom podatkowym bez uprzedniego wezwania. W praktyce oznacza to konieczność dostosowania systemów finansowo – księgowych i ich integracji z innymi systemami, zmiany sposobu księgowań, w tym analizy dotychczasowego planu kont oraz odpowiedniego przeszkolenia zespołów księgowych.
Co to jest JPK CIT i kto musi go składać?
JPK CIT składa się z dwóch struktur: JPK_KR_PD, obejmującej dane z ksiąg rachunkowych istotne dla podatku dochodowego oraz JPK_ST_KR, dotyczącej środków trwałych i wartości niematerialnych oraz prawnych. Podatnicy CIT prowadzący księgi rachunkowe muszą przekazywać te pliki raz w roku, w terminie do 31 marca roku następnego po roku podatkowym – zatem największe podmioty, zrobią to w 2026 roku za 2025 rok.
Obowiązek wprowadzono nowelizacją Ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz Rozporządzeniem Ministra Finansów z 16 sierpnia 2024 r. w sprawie dodatkowych danych o jakie należy uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe.
Najwięksi podatnicy, czyli ci, których przychody w poprzednim roku podatkowym przekroczyły 50 mln EUR oraz podatkowe grupy kapitałowe zostali objęci obowiązkiem raportowania jako pierwsi i złożą oni po raz pierwszy plik JPK CIT za rok podatkowy następujący po 31 grudnia 2024 r.
W drugim etapie zobowiązani zostali podatnicy CIT oraz spółki niebędące osobami prawnymi prowadzące księgi rachunkowe i obowiązane przesyłać pliki JPK_V7M. Złożą oni pliki JPK CIT po raz pierwszy za rok podatkowy rozpoczynający się po 31 grudnia 2025 r.
W ostatnim etapie, pozostali podatnicy CIT i spółki niebędące osobami prawnymi prowadzące księgi rachunkowe i obowiązane przesyłać pliki JPK_V7K złożą swoje pliki JPK CIT za rok podatkowy następujący po 31 grudnia 2026 r.
Przedsiębiorcy powinni znać te wymogi, ponieważ JPK CIT to elektroniczne odwzorowanie ksiąg rachunkowych, umożliwiające urzędnikom szybką weryfikację rozliczeń CIT bez tradycyjnych kontroli. W odróżnieniu od JPK_V7M (składane miesięczne) czy JPK_KR (na żądanie), JPK CIT jest corocznym, obowiązkowym plikiem z dodatkowymi danymi, takimi jak np. znaczniki podatkowe.
Kontekst wprowadzenia zmian JPK CIT
Zmiany wynikają z potrzeby większej kontroli nad rozliczeniami CIT. Wcześniej księgi przekazywano tylko na żądanie organów w trakcie kontroli lub czynności sprawdzających w postaci pliku JPK_KR. Teraz JPK CIT rozszerza zakres o dane podatkowe, co pozwala na automatyczną analizę rozbieżności z CIT-8 czy sprawozdaniem finansowym.
Co da organom wprowadzenie JPK CIT?
- automatyczną analizę spójności danych z ksiąg z zeznaniem CIT-8 oraz sprawozdaniem finansowym,
- możliwość weryfikacji krzyżowych: baza kontrahentów, numery faktur z KSeF,
- łatwiejsze typowanie podmiotów do kontroli/czynności sprawdzających,
- szybsze pozyskiwanie danych bez dodatkowych wezwań.
Skutek: więcej zagadnień będzie można wyjaśnić bez udziału podatnika, kontrole będą lepiej celowane – organy będą lepiej wiedzieć, o co pytać a w efekcie kontrole będą rzadsze, ale efektywniejsze.
Jakie są najczęstsze błędy w JPK CIT
W związku z wprowadzeniem JPK CIT przedsiębiorcy muszą zmierzyć się z wyzwaniem przygotowania prawidłowych danych w odpowiedniej strukturze. Choć nowa schema opiera się na wcześniejszej strukturze JPK KR, to jednak znacząco ją rozszerza, co powoduje, że prace nad nową strukturą są bardziej wymagające. Ponadto, w większości przypadków księgi wymagają dostosowania w celu możliwości wygenerowania nowej schemy (jak np. podział kont na wyłącznie podatkowe i niepodatkowe).
Dotychczasowe doświadczenia pokazują, że przedsiębiorcy przygotowując się do nowych obowiązków raportowych popełniają błędy na poziomie technicznym, merytorycznym i organizacyjnym. Oto lista kluczowych problemów, które występują najczęściej:
Typowe błędy techniczne w plikach xml w JPK CIT
Błędy techniczne wynikają przede wszystkim z niezgodności pliku wynikowego JPK CIT ze schemą opublikowaną przez Ministerstwo Finansów. Mogą one obejmować:
- nieprawidłowy format danych (np. nieprawidłowy format daty),
- luki w uzupełnieniu pól obowiązkowych (np. brak numeru NIP kontrahenta, brak numeru KSeF),
- niezgodne sumy kontrolne (np. niepoprawne sumy obrotów i sald)
Powyższe prowadzą do niepoprawnej walidacji, a w konsekwencji brak możliwości wysyłki pliku.
Jakie są błędy merytoryczne w JPK CIT?
Błędy merytoryczne wynikają z rozbieżności danych prezentowanych w wynikowym pliku JPK CIT a innymi ewidencjami takimi jak zeznanie CIT-8, czy sprawozdanie finansowe.
Przykłady:
- błędne przypisanie znaczników identyfikujących konta zgodnie ze słownikiem znaczników opublikowanym przez MF,
- księgowania na kontach mieszanych, zawierających zarówno transakcje podatkowe i niepodatkowe,
- brak odpowiedniej szczegółowości kont odpowiadających znacznikom (np. brak odrębnych kont dla pozycji długoterminowych i krótkoterminowych lub podziału na rozrachunki z podmiotami powiązanymi i pozostałymi),
- niespójna nazwa konta z charakterem księgowanych na nim transakcji,
- nieprzeszkolony zespół (transakcje już na etapie wprowadzania zapisów do systemu powinny być odpowiednio zaklasyfikowane).
Błędy organizacyjne w JKP CIT
- zbyt późne rozpoczęcie prac nad wdrożeniem JPK CIT w firmie, w tym wdrażanie znaczników na ostatnią chwilę, bez przemyślenia i zaplanowania sposobu ewidencjonowania danych pozycji pod kątem podatkowym,
- brak komunikacji w organizacji prowadzący do niezrozumienia natury danej transakcji a w konsekwencji błędna kwalifikacja (w szczególności w przypadku międzynarodowych zespołów),
- brak wymaganego podpisu kwalifikowanego / podpisanie pliku przez osobę do tego nieupoważnioną,
- wysyłka plików po terminie.
Konsekwencje błędów
Złożenie pliku JPK CIT po terminie lub brak jego złożenia, a także złożenie nieprawidłowego pliku skutkującego uznaniem, że księgi są prowadzone w sposób wadliwy lub nierzetelny może skutkować odpowiedzialnością karno-skarbową przewidzianą w KKS (kara grzywny do 240 stawek dziennych).
Odpowiedzialność na gruncie KKS ponoszą osoby odpowiedzialne za sprawy podatkowe w spółce, w szczególności członkowie zarządu, główni księgowi, dyrektorzy finansowi lub inne osoby, którym powierzono obowiązki w tym zakresie.
Checklista: co zrobić aby uniknąć błędów w plikach JPK CIT?
- Upewnienie się, że obecny system dostosowany jest do wymogów JPK CIT.
- Przeszkolenie zespołów księgowych w zakresie nowych wymogów raportowania.
- Dostosowanie obecnego planu kont w celu poprawnego przypisania znaczników podatkowych i rachunkowych.
- Aktualizacja polityki rachunkowości.
- Weryfikacja czy każde konto zostało zmapowane.
- Analiza transakcji i ich spójności z innymi raportami i ewidencjami (CIT-8, sprawozdanie finansowe, ewidencja środków trwałych).
- Weryfikacja prawidłowości danych o kontrahentach.
- Wdrożenie raportów kontrolnych wychwytujących ewentualne błędy.
- Przeprowadzenie testów generowania plików JPK CIT i ich walidacja.
Powyższe kroki istotnie ograniczą ryzyko złożenia niekompletnych i niespójnych danych do organów podatkowych oraz zapewnią realną kontrolę nad przekazywanymi danymi. W świetle tak licznych wyzwań, z którymi muszą mierzyć się podatnicy (obecnie także wejście w życie KSeF) warto, aby firmy odpowiednio rozplanowały działania tak, by mieć pewność, że każde zadanie zostanie wykonane w ustawowym terminie.
FAQ JPK CIT 2026
Jak można zweryfikować plik JPK CIT?
Aby samodzielnie zweryfikować plik JPK CIT można użyć walidatora dostępnego na stronie gov.pl.
Czy JPK CIT zastępuje CIT-8
Nie, pliki JPK CIT są uzupełnieniem danych przekazywanych do organów podatkowych.
Czy podmioty sporządzające uproszczone sprawozdanie finansowe muszą i tak przyporządkować szczegółowo znaczniki?
Tak, sporządzanie uproszczonych sprawozdań nie ma znaczenia w kontekście mapowania znaczników.
Czy znaczniki podatkowe należy przypisać do wszystkich kont wynikowych?
Nie. Znaczniki podatkowe przypisujemy tylko do kont stanowiących różnicę między wynikiem rachunkowym a podatkowym.
Czy wprowadzenie JPK CIT oznacza zwolnienie z przekazywania wcześniejszej struktury JPK KR?
Nie. Struktura JPK KR nadal obowiązuje i jest przekazywana na żądanie organów podatkowych.
Jakie uproszczenia są przewidziane dla JPK CIT za 2025 rok?
Za ten rok nie ma obowiązku raportowania węzła RPD, informacji o środkach trwałych i WNiP (węzeł JPK ST KR), numeru identyfikacji podatkowej kontrahenta oraz numeru KSeF.
Jakie obowiązki mają podatnicy CIT estońskiego?
Podatnicy CIT estońskiego zobowiązani są przesyłać JPK CIT, ale nie muszą uzupełniać znaczników podatkowych, wówczas w węźle RPD należy wprowadzić same „0”, zaś w węźle JPK ST KR nie należy wypełniać danych podatkowych.
Jakie obowiązki mają podatnicy stosujący MSSF?
Podatnicy stosujący MSSF składają pliki JPK CIT, nie są natomiast zobowiązani do uzupełniania znaczników podatkowych i rachunkowych (na ten moment).
Czy spółki jawne są zobowiązane do składania JPK CIT?
Tak, jeżeli ich wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne.
Czy jest możliwość przesunięcia terminu złożenia JPK CIT?
Nie. Podatnik, który uchybił terminu złożenia pliku JPK CIT winien złożyć go niezwłocznie wraz z czynnym żalem.
Warto nadmienić, że z dniem 20 lutego 2026 r. weszło w życie rozporządzenie wydłużające termin na złożenie JPK CIT do końca 7 miesiąca po zakończeniu roku podatkowego, czyli po zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego.
Podsumowanie
Przedsiębiorcy muszą rozpocząć prace nad wdrożeniem JPK CIT jak najwcześniej, aby zminimalizować ryzyko ewentualnych błędów lub niewywiązania się z ustawowych terminów. Systemy powinny być przygotowane już teraz, skupiając się na mapowaniu i spójności danych, tak aby transakcje były od razu księgowane we właściwy sposób. Regularne testy i szkolenia minimalizują ryzyka – warto wdrożyć checklistę, by uniknąć kar.
Autor: Katarzyna Łopaciuk, Doradca podatkowy
ASB Group wspiera przedsiębiorców w zakresie JPK CIT
JPK CIT wymaga precyzyjnego mapowania kont i walidacji danych co może okazać się procesem bardzo czasochłonnym.
Zespół ASB Group wspiera we wdrożeniu i bieżącym raportowaniu, a także w tworzeniu narzędzi umożliwiających generowanie i wysyłanie plików.
Narzędzie do automatyzacji procesów podatkowych - Generator JPK CIT
Warto także przeczytać: Wdrożenie JPK CIT - kluczowe jest mapowanie znaczników kont| ASB Group
Dodatkowe pytania? Zapraszamy do kontaktu:
klopaciuk@asbgroup.eu
